شاید برای شما هم جالب باشد که چرا گاهی پمپ آب های خانگی یا صنعتی داغ می کنند؛ بسیاری بر این باور هستند که این مشکل به دلیل کارکرد بالای پمپ آب پیش می آید ولی واقعیت این است که پمپ آب برای این ساخته شده تا همیشه و در صورت نیاز کار کند؛ در ثانی پمپ آب، همان طور که از نامش پیداست، با آب کار می کند بنابراین همیشه باید خنک باشد بنابراین دلیل داغ شدن پمپ آب چیزی فراتر از کارکرد زیاد آن است.
از آن جایی که این مشکل ممکن است برای بسیاری از ساختمان ها و مراکزی که از پمپ آب استفاده می کنند پیش بیاید، تصمیم گرفتیم تا در این مقاله هم درباره دلیل داغ شدن پمپ آب و هم در خصوص روش تنظیم اتومات پمپ آب خانگی، مطالبی را ارائه کنیم؛ پس تا انتها با ما همراه باشید.
چهار دلیل داغ شدن پمپ آب
به طور کلی دمای بدنه و منبع تحت فشار، اتصالات و کلید اتومات و سایر قطعات و کلیه تجهیزات پمپ آب، در حین کار نباید از 32 درجه سانتی گراد بالاتر برود؛ هر چند که ممکن است این دما در بخش سیم پیچ دینام به 50 تا 55 درجه سانتی گراد هم برسد، بنابراین در صورتی که با دمایی بالاتر از این دمای استاندارد مواجه شدید بهتر است بدانید که پمپ آب به احتمال زیاد تحت فشار است و باید فکری به حال آن کنید. از جمله دلایل بالا رفتن دمای پمپ آب عبارتند از:
افزایش ناخواسته سرعت دوران پمپ
به طورکلی افزایش ناخواسته سرعت دوران پمپ به ندرت پیش می آید اما از آنجایی که مهم است، به عنوان اولین دلیل داغ شدن پمپ آب به آن می پردازیم. برخی مواقع قدرت پمپاژ در پمپ آب از حد استاندارد بیشتر می شود و در نتیجه آب بیشتری را پمپاژ می کند که می تواند باعث داغ شدن پمپ شود و این اتفاق معمولاً به دلایل زیر رخ می دهد:
- استفاده از پمپ های فشار قوی با اسب بخار نامتناسب برای محیط های کوچک
- استفاده از پمپ های کمکی افزایش فشار
- نوسان ولتاژ برق
ویسکوزیته سیال بیش از اندازه پمپ
دومین دلیل داغ شدن پمپ آب به پمپاژ سیال بیش از حد آن ارتباط دارد. همان طور که می دانید، پمپ آب حجم معینی دارد و باید برای هر پمپاژ، فشار کافی آب در پمپ ایجاد شود. در صورتی که فشار آب زیادی به بدنه و سیستم سیال پمپ خصوصاً آب بندی آن وارد شود، هم دمای پمپ افزایش می یابد و هم انتقال این دما به موتور و آب بندی های پمپ ممکن است باعث خسارت شود. در صورتی که پمپ آب پس از استارت به سرعت داغ شود می تواند نشان دهنده بار زیاد و ویسکوزیته بالا باشد.
قطع جریان آب و هوا کشیدن پمپ
پمپ آب گاهی به دلایل مختلف ممکن است دچار کم آبی یا بی آبی شود؛ از آن جایی که آب عایق گرما است و می تواند دمای ایجاد شده را خنثی کند و دمای پمپ را به حالت عادی بازگرداند، در صورت کاهش یا قطع جریان آب در کمتر از 1 دقیقه دمای پمپ بالا می رود. دلایلی که می تواند باعث کم آبی پمپ شود عبارتند از:
- تنظیم نبودن کلید اتومات پمپ
- ایجاد نشتی و کم شدن آب پمپ
- هوا کشیدن پمپ آب
خورد شدن بلبرینگ و احتمال گریپاژ کردن پمپ
خورد شدن بلبرینگ، دیگر دلیل داغ شدن پمپ آب است. بلبرینگ پمپ آب می تواند تحت فشار جانبی و یا به علت خشک شدن دچار آسیب شود و با خورد شدن ایجاد ارتعاش کند و شافت الکتروموتور و پروانه پمپ را هم از استاندارد محوری خود خارج کند. در صورتی که بلبرینگ پمپ آب آسیب ببیند و خورد شود، پمپ می تواند به دلایل زیر داغ شود:
- برخورد پروانه پمپ با بدنه
- لرزش و گیرپاژ پمپ که معمولاً پیش از گیرپاژ، دمای پمپ افزایش می یابد.
- تحت ارتعاش قرار گرفتن الکتروموتور پمپ
روش تنظیم اتومات پمپ آب خانگی
تنظیم پمپ آب خانگی به وسیله کلید تنظیم فشار پمپ که به ست کنترل و یا کلید اتومات معروف است، انجام می شود. این کلید غالباً در پمپ های نسل نو دیده می شود و این امکان را به کاربران می دهد تا بسته به نیاز خود و در هر زمان که بخواهند، بتوانند فشار پمپ را کم و یا زیاد کنند.
در واقع ست کنترل فشار آب به منظور پیشگیری از افزایش شدت جریان آب و هم چنین جلوگیری از بروز نوسان های زیاد در جریان آب به کار می رود.
کلیه کلیدهای اتوماتیک و ست های کنترل پمپ آب خانگی دو پیچ دارند که یکی از دیگری بزرگ تر است. وظیفه پیچ بزرگ تر افزایش و کاهش فشار و وظیفه پیچ کوچک تر تنظیم بازه زمانی یا به اصطلاح دلتای پمپ آب است.
حداقل فشار یا Cut In، به فشاری می گویند که پمپ در آن زمان شروع به فعالیت می کند و حداکثر فشار یا Cut Out به فشاری گفته می شود که پمپ در آن لحظه از فعالیت باز می ایستد.
نحوه عملکرد پیچ بزرگ
سفت کردن پیچ بزرگ باعث افزایش فشار آب و شل کردن آن باعث کاهش فشار می شود. به طور کلی افزایش یا کاهش فشار با حفظ دلتا یا محدوده (که توسط پیچ کوچک تنظیم می شود)، صورت می گیرد، به عبارت دیگر هنگامی که دلتا یا اختلاف فشار 2 بار است، اگر پیچ بزرگ را سفت کنیم، میزان دلتا ثابت می ماند و به عنوان مثال فشار استارت و استاپ از ( 2 و 4 ) به (3 و 5) می رسد.
به یاد داشته باشید که تا وقتی که به پیچ کوچک دست نزنید، اندازه دلتا ثابت خواهد ماند و با چرخاندن پیچ بزرگ، تنظیم پیچ کوچک تغییری نخواهد کرد.
نحوه عملکرد پیچ کوچک
کلیه تجهیزات اتومات مکانیکی یک بازه یا دلتا دارند (به فاصله زمانی میان روشن وخاموش شدن پمپ آب، دلتا یا بازه می گویند).
پیچ دلتا یا محدوده در واقع چگونگی کارکرد پمپ را تعیین می کند؛ به این معنی که هرچه این پیچ سفت تر شود، دلتا یا بازه افزایش پیدا می کند و هر چه پیچ شل تر باشد، دلتا یا بازه کاهش می یابد.
توجه داشته باشید که شل بودن پیچ بهتر است زیرا هر چه بازه یا دلتا کمتر باشد نوسان فشار آب هم کمتر خواهد بود. در واقع دلتا به پمپ فرصت استراحت می دهد و در فاصله زمانی میان روشن و خاموش شدن پمپ، مخزن که وظیفه تامین آب را به عهده دارد، تحت فشار خواهد بود.
سخن پایانی
در این مقاله به بررسی چهار دلیل داغ شدن پمپ آب پرداختیم که از جمله آن ها، افزایش ناخواسته سرعت دوران پمپ، ویسکوزیته سیال بیش از اندازه آن، قطع جریان آب و هواکشیدن پمپ و هم چنین آسیب دیدن و خورد شدن بلبرینگ و احتمال گریپاژ کردن پمپ هستند. هم چنین گفتیم که برای انجام تنظیم اتومات پمپ آب خانگی، از کلید تنظیم فشار پمپ که به ست کنترل و یا کلید اتومات معروف هستند، کمک بگیریم.
این کلیدهای اتومات یا ست های کنترل پمپ آب خانگی دارای دو پیچ هستند که یکی وظیفه افزایش و دیگری وظیفه کاهش فشار و تنظیم بازه زمانی یا به اصطلاح دلتای پمپ آب را برعهده دارد.